Lokalisatie: meer dan gewoon vertalen

Ook in de vertaalwereld hebben we natuurlijk termen die specifiek zijn voor ons vakgebied. Eén term die steeds vaker opduikt, ook bij klanten die al jarenlang vertalingen laten maken, is lokalisatie. Maar wat betekent het precies? En wanneer heb je het nodig? 

Vertalen is niet hetzelfde als lokaliseren 

Bij standaard vertalen zet je een tekst om van de ene taal naar de andere waarbij de boodschap hetzelfde blijft. 

Lokalisatie gaat verder. Je past de inhoud niet alleen taaltechnisch aan, maar ook cultureel. De tekst wordt geschikt gemaakt voor een specifiek land of een specifieke regio waardoor de vertaalde tekst helemaal past bij de beoogde doelgroep. 

Een heel simpel voorbeeld zijn datumnotaties. In Nederland schrijf je 30 april 2026 als 30-04-2026. In de Verenigde Staten gebruiken ze 04/30/2026. In Japan is het 2026年4月30日. Allemaal dezelfde datum, maar drie totaal verschillende notaties. Als je de schrijfwijze van de brontekst behoudt, voelt de vertaling onnatuurlijk aan voor de lezer, al klopt de vertaling inhoudelijk helemaal. 

Wat valt er onder lokalisatie? 

Lokalisatie gaat over meer dan je misschien denkt. Een aantal gangbare voorbeelden: 

• Datums, tijden en maateenheden - Gebruik je celsius of fahrenheit? Kilometers of mijlen? 24-uursnotatie of AM/PM? 

• Valuta en getallen - Een punt of een komma als decimaalteken of scheidingsteken voor duizendtallen kan een groot verschil maken in betekenis.

  Afbeeldingen en kleuren - Een duim omhoog is in de meeste landen positief, maar niet overal.

• Tone of voice - In Duitsland wordt zakelijke communicatie formeler verwacht dan in Nederland, in de VS juist informeler.

• Juridische en wettelijke verwijzingen - Een privacyverklaring die verwijst naar de AVG wordt mogelijk niet begrepen in landen buiten Europa. 

• Voorbeelden en referenties - Een Nederlands voorbeeld over de Belastingdienst zegt een Spaanse lezer niets.

• Onderwijssysteem - Als je het in Nederland hebt over een havist of een MBO'er, is het een hele klus om voor andere landen een passende vertaling te vinden.

• Ongepast taalgebruik door vertaling - Bij het omzetten van bijvoorbeeld productnamen moet je altijd opletten of die niet aanstootgevend zijn in de doeltaal.

Wanneer is lokalisatie nodig? 

Niet elke vertaling hoeft gelokaliseerd te worden. Een technische handleiding voor een machine heeft weinig culturele lading, daar draait het vooral om nauwkeurigheid, terminologische juistheid en consistentie. 

Maar zodra je communiceert met eindgebruikers via een website, een app, marketingmateriaal of klantenservice speelt lokalisatie een veel grotere rol. Als daar een tekst met culturele lading fout wordt vertaald, kan die als onnatuurlijk, afstandelijk of zelfs onbetrouwbaar overkomen. En als je bijvoorbeeld een getal of datum verkeerd omzet, kan dit financiële of reputatieschade opleveren.

Een bekend voorbeeld uit de praktijk 

In de jaren tachtig kwam Mitsubishi met het jeepachtige model Pajero. Gelukkig deed het bedrijf goed zijn huiswerk en ontdekten ze dat Pajero in Spaanstalige gebieden wordt geassocieerd met bepaalde seksuele handelingen waar Mitsubishi begrijpelijkerwijs niet mee geassocieerd wilde worden.

Daarom kiest het bedrijf vanaf het begin in Spaanstalige gebieden voor de naam Montero om reputatieschade te voorkomen en is dit een klassiek voorbeeld van lokalisatie geworden.

Lokalisatie en AI 

AI-tools vertalen steeds beter. Maar lokalisatie is precies het terrein waar ze het vaakst tekortschieten. Een algoritme weet dat "November 5th" in het Nederlands "5 november" wordt. Maar weet het ook dat de Engelse productnaam Vicks in het Duitse een heel andere connotatie heeft en dus vermeden moet worden. Of dat een bepaalde kleur in een infographic die in Europa goed werkt, in sommige Aziatische landen juist een negatieve lading heeft. 

Dat soort situaties vraagt om een vertaler die niet alleen de taal kent, maar ook de cultuur. Iemand die native speaker is van de doeltaal én begrijpt hoe de doelgroep denkt. 

Kort samengevat 

Vertalen is de tekst omzetten. Lokalisatie is de tekst in alle opzichten geschikt maken voor de lokale doelmarkt. Als je internationaal wil communiceren op een manier die echt aankomt, is lokalisatie soms echt een noodzaak. Het kan het verschil uitmaken tussen een tekst die precies goed overkomt en een tekst die net of helemaal niet werkt. 

Heb je een project waarbij lokalisatie een rol speelt, of wil je weten wat dat voor jouw situatie betekent? Neem contact op via info@interlingo.nl, we denken graag met je mee.